श्री सत्यनारायण महापूजा ही महाराष्ट्रातील घराघरांत केली जाणारी सर्वात लोकप्रिय पूजा आहे. गृहप्रवेश, विवाह, नवीन व्यवसायाची सुरुवात, वाढदिवस किंवा कोणताही शुभ प्रसंग असो — सत्यनारायणाची पूजा झाल्याशिवाय तो सोहळा पूर्ण झाल्यासारखा वाटत नाही.
ही पूजा का करावी?
घरातील आर्थिक अडचणी दूर करण्यासाठी, व्यवसायात वृद्धी, नोकरीत भरभराट आणि नवविवाहित दांपत्याच्या सुखी संसारासाठी ही पूजा प्रत्येक महिन्यात किंवा शुभ प्रसंगी केली जाते.
पूजेचे संपूर्ण साहित्य
प्रसादाचा शिरा
सत्यनारायणाचा प्रसाद हा या पूजेचा आत्मा आहे. प्रसादासाठी १/४ किलो रव्याचा, गाईच्या तुपातील, केळी व सुकामेवायुक्त "सव्वापात्राचा" शिरा तयार केला जातो. सोबत दूध, दही, तूप, मध आणि साखर यांचे स्वतंत्र पंचामृतही ठेवावे.
पूजेची तयारी कशी करावी?
- चौरंगावर लाल किंवा पिवळे सुती कापड अंथरून त्यावर देवाची मूर्ती / फोटो ठेवावा.
- तांब्याच्या कलशात पाणी भरून त्यात आंब्याची पाने आणि वर नारळ ठेवावा.
- हळद, कुंकू, अष्टगंध, अबीर, गुलाल व अक्षता वेगवेगळ्या वाट्यांमध्ये मांडाव्यात.
- १५ विड्याची पाने, १० अखंड सुपाऱ्या, ५ प्रकारची ऋतू फळे आणि झेंडूचे हार तयार ठेवावेत.
- निरांजन, समई, घंटा, शंख आणि आरतीचे ताट हाताशी असावे.
दक्षिणा आणि पर्याय
सत्यनारायण व्रताची सांगता करायची असल्यास सत्यनारायण व्रत उद्यापन केले जाते, ज्यात कथा वाचन, सांगता दशांश हवन आणि पूर्ण आरती यांचा समावेश असतो. एकापेक्षा जास्त कुटुंबे मिळून सामूहिक उद्यापनही करू शकतात.